NASA ile ABD Enerji Bakanlığı, Ay görevlerinde kullanılmak üzere geliştirilecek nükleer reaktörün test ve geliştirme sürecini 2030 yılına kadar tamamlamayı hedefliyor.

Uzay ajansından yapılan açıklamaya göre, NASA ve ABD Enerji Bakanlığı Ay’da uzun süreli görevleri destekleyecek bir nükleer enerji sistemi geliştirmek için iş birliğini güçlendirdi. İki kurum, reaktörün Dünya üzerindeki geliştirme ve test aşamalarını 2030 yılına kadar tamamlamayı planlıyor.

Tasarlanacak reaktörün, planlanan Ay görevleri için yıllarca kesintisiz enerji sağlaması ve Dünya’dan sürekli yakıt ikmali yapılması ihtiyacını ortadan kaldırması amaçlanıyor. Projenin, Ay’da kurulması planlanan kalıcı insanlı üsler için kritik bir altyapı oluşturması bekleniyor.

NASA yöneticisi Jared Isaacman, anlaşmaya ilişkin değerlendirmesinde, “Bu iş birliği, uzay keşiflerinde bir altın çağı başlatmak için gerekli kabiliyetleri sunmak adına NASA ve Enerji Bakanlığı arasında daha yakın bir koordinasyon sağlıyor.” ifadelerini kullandı.

Ay’ın zorlu koşulları tasarımı karmaşıklaştırıyor

Ay’da nükleer reaktör inşa etmenin, Dünya’dakine kıyasla çok daha büyük mühendislik zorlukları barındırdığı belirtiliyor. Uzmanlara göre en büyük engellerden biri atık ısının yönetimi.

Isı dağılımı: Dünya’daki reaktörler fazla ısıyı su ve atmosfer yoluyla uzaklaştırabiliyor. Ancak Ay’da atmosfer bulunmaması, ısının dağıtılmasını zorlaştırıyor. Bu nedenle katı hal iletimi ve sıvı metal soğutma sistemleri üzerinde çalışılıyor.

Aşındırıcı Ay tozu: Elektrostatik olarak yüklü ve son derece ince olan Ay tozu, makinelere yapışarak sistemlerin çalışmasını bozabiliyor. Bu durum özel yalıtım ve koruyucu tasarımları zorunlu kılıyor.

Radyasyon koruması: Reaktör çevresinde görev yapacak astronotların güvenliği için güçlü ve dayanıklı radyasyon kalkanları geliştirilmesi gerekiyor.

40 kilovatlık enerji hedefi

Mevcut planlara göre geliştirilecek reaktörün en az 40 kilovat güç üretmesi hedefleniyor. Bu miktar, yaklaşık 30 haneye 10 yıl boyunca kesintisiz enerji sağlayabilecek düzeyde bir kapasiteye karşılık geliyor.

İlk tasarım aşamasının tamamlandığı belirtilirken, bu tasarımların uçuşa hazır donanımlara dönüştürülmesinin finansman, düzenleyici süreçler ve mühendislik zorlukları nedeniyle zaman alacağı ifade ediliyor.

Ay’da bir fisyon reaktörünün hayata geçirilmesi, uzay keşifleri açısından büyük bir dönüm noktası olarak görülse de, uzmanlar bu hedefin kısa vadeden ziyade uzun vadeli bir vizyon olduğunu vurguluyor.

(Muhabir: Furkan Öztürkmen)