Türkiye'de çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yaş sınırı, yaş doğrulama ve ebeveyn denetimi gibi düzenlemeleri içeren yeni bir yasal çerçeve gündemde.

Düzenlemenin yasalaşması halinde 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ sağlayıcılar tarafından hizmet sunulmasının sınırlandırılması öngörülüyor.



Teklife göre platformların yaş doğrulaması dahil gerekli tedbirleri alması, 15 yaşını doldurmuş çocuklara ise yetişkinlerden farklı bir kullanıcı deneyimi sunması planlanıyor.

Ayrıca ebeveynlerin çocukların çevrim içi hareketlerini takip edebilmesi, kullanım süresini yönetebilmesi ve hesap ayarlarını kontrol edebilmesine yönelik araçların sağlanması hedefleniyor.

Düzenlemenin gerekçesinde çocukların zararlı içerik, siber zorbalık ve dijital bağımlılık gibi risklerle karşı karşıya kaldığı belirtilerek, fiziksel, psikolojik ve sosyal gelişimlerinin korunması amaçlanıyor.

Dünyada yaş sınırı uygulamaları yaygınlaşıyor

Çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yaş sınırı uygulamaları farklı ülkelerde de hayata geçiriliyor. Bazı ülkelerde 16 yaş altına sosyal medya kısıtlaması getirilirken, bazı bölgelerde belirli yaş grupları için ebeveyn izni şartı uygulanıyor.

Avrupa'da ise doğrudan sosyal medya yasağından çok, yaş doğrulama, çocuklara uygun içerik ve platformların güvenlik sorumluluklarının artırılması yönünde çalışmalar yürütülüyor.

Bazı ülkelerde 15 yaş altına yönelik kısıtlama seçenekleri de gündemde bulunuyor.

Yaş sınırının yanında içerik ve süre kontrolü de gündemde

Uzmanlara göre çocukların çevrim içi güvenliğinin yalnızca yaş sınırıyla sağlanması mümkün değil. Yeni düzenlemelerin çocukların korunması, platformların sorumluluğunun artırılması ve algoritmaların daha şeffaf hale getirilmesi gibi başlıklara da odaklanması bekleniyor.

Özellikle çocukların yaş ve gelişim dönemlerine uygun olmayan şiddet, cinsellik ve saldırganlık içeren içeriklerle karşılaşmasının önüne geçilmesi gerektiği belirtiliyor.

Ayrıca sosyal medya kullanım süresinin sınırlandırılması ve çocuklara daha sağlıklı bir dijital ortam sunulması hedefleniyor.

Uzmanlar, ergenlik döneminde sosyal medyada yoğun geri bildirim ve onaylanma isteğinin çocukların psikolojik gelişimini olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiyor.

Şiddet ve zararlı içeriklere sürekli maruz kalmanın da çocukların davranışları üzerinde etkili olabileceği ifade ediliyor.

Ailelere ve eğitim sistemine önemli görev düşüyor

Uzmanlar, yaş sınırının önemli bir adım olabileceğini ancak tek başına yeterli olmayacağını belirtiyor.

Eğitim sisteminde bilinçli teknoloji kullanımına yönelik çalışmaların artırılması ve çocukların dijital riskler konusunda bilinçlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Ailelerin de bu süreçte önemli bir rol üstlendiği belirtilirken, çocukların teknoloji kullanımında ebeveynlerin davranışlarının da örnek oluşturduğu ifade ediliyor.

Bu nedenle sağlıklı teknoloji kullanımının yalnızca çocuklara yönelik kurallarla değil, aile içindeki genel kullanım alışkanlıklarıyla birlikte ele alınması gerektiği değerlendiriliyor.

(Muhabir: Furkan Öztürkmen)