Çocukların hayali arkadaşlar edinmesi, çoğunlukla gelişimin doğal bir parçası olarak kabul ediliyor.
Genellikle 3-4 yaşlarında ortaya çıkan bu kurgusal karakterler; yaratıcılığı desteklemek, zorlayıcı duygularla baş etmek ve oyunlara eşlik etmek gibi farklı işlevler üstlenebiliyor.
Hayali arkadaşlar hangi yaşlarda görülür?
Çocuklar genellikle 3-4 yaşlarında hayali arkadaşlar yaratmaya başlıyor. Araştırmalara göre 7 yaşından küçük çocukların yaklaşık yüzde 67'sinin hayali bir arkadaşı bulunuyor.
Bu durum orta çocukluk döneminde, daha nadir olarak da ergenlikte devam edebiliyor.
Çocuğun birden fazla hayali arkadaşının olması da tek başına gelişimsel bir sorun olarak değerlendirilmiyor.
Hayali arkadaşların çocuklara faydaları
Hayali arkadaşlar, çocukların yaratıcılıklarını ve anlatı becerilerini geliştirmelerine katkı sağlayabiliyor.
Ayrıca zorlayıcı durumlarda rahatlama, özgüven kazanma ve duygularla baş etme konusunda destekleyici olabiliyor.
Bazı araştırmalar, hayali arkadaşları olan çocukların başkalarının düşünce ve duygularını anlamada daha başarılı olabildiğini de gösteriyor.
Bu durumun çocukların yalnız veya sosyal açıdan yetersiz olduğu anlamına gelmediği, hayali arkadaşların gerçek arkadaşlıkların yerini aldığına dair güçlü bir kanıt bulunmadığı belirtiliyor.
Ebeveynler nasıl yaklaşmalı?
Çocuk, hayali arkadaşının da kendileriyle yemek yiyeceğini söylediğinde ebeveynlerin doğal ve kabul edici bir tutum sergilemesi öneriliyor.
Çocuğun oyununa eşlik etmek, ancak oyunu yönetmeye çalışmamak önem taşıyor.
Çocuklar çoğunlukla hayali arkadaşlarının gerçek olmadığının farkında olduğundan bu tür oyunlara katılmanın gerçek ile hayal arasındaki ayrımı bozacağı düşünülmüyor.
Çocuk, yaptığı bir davranışı hayali arkadaşına yüklediğinde ise suçlayıcı bir yaklaşım yerine sakin ve tutarlı bir tutum benimsenmesi gerekiyor.
Örneğin, oyuncakları hayali arkadaşının dağıttığını söyleyen çocuğun toplama sürecine katılması sağlanarak sorumluluk bilinci desteklenebiliyor.
Hayali arkadaşlar çocuğun duygularını yansıtır mı?
Çocuğun hayali arkadaşına yüklediği özellikler, onun duygularını doğrudan ortaya koyan göstergeler olarak değerlendirilmemeli.
Bununla birlikte, çocuğun anlattığı hikâyeler ilgi alanları, kaygıları ve sosyal ilişkileri hakkında bazı ipuçları verebiliyor.
Bu anlatıları kesin sonuçlar çıkarmak yerine çocuğu daha iyi anlamaya yardımcı olabilecek işaretler olarak görmek gerekiyor.
Hangi durumlarda uzmana başvurulmalı?
Hayali arkadaşın varlığı tek başına endişe nedeni sayılmıyor. Ancak çocuk hayali arkadaşının gerçek olduğuna güçlü biçimde inanıyor, hayal ile gerçek arasındaki ayrımı yapmakta zorlanıyor veya yoğun korku ve kaygı yaşıyorsa uzman desteği değerlendirilebiliyor.
Çocuğun davranışlarında belirgin ve kaygı verici değişiklikler görülmesi durumunda da profesyonel görüş alınması öneriliyor.
Uzmanlar, gelişimi olağan seyreden çocuklarda hayali arkadaşların çoğunlukla doğal ve destekleyici bir deneyim olduğunu, ebeveynlerin bu sürece anlayışla yaklaşmasının önem taşıdığını vurguluyor.
(Muhabir: Furkan Öztürkmen) | 
